Καλοκαιρινές βιβλιο-προτάσεις

Η ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ
39 σύντομα δοκίμια μαθηματικής πραγμάτευσης φυσικών φαινομένων
Μετάφραση: Ανδρομάχη Σπανού
Εκδόσεις: Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
 
Ο Vladimir Igorevich Arnold, από τους κορυφαίους σοβιετικούς μαθηματικούς, γεννήθηκε το 1937 στην Οδησσό, φοίτησε στο Κρατικό Πανεπιστήμιο της Μόσχας υπό την επίβλεψη του A.N. Kolmogorov και στο ίδιο πανεπιστήμιο έγινε καθηγητής το 1965. Οι περιοχές των μαθηματικών και της μαθηματικής φυσικής στις οποίες εργάστηκε είναι πολλές και ποικίλες και συμπεριλαμβάνουν τα δυναμικά συστήματα και τη θεωρία του χάους, τις διαφορικές εξισώσεις, τη γεωμετρία (αλγεβρική και συμπλεκτική), την τοπολογία, την υδροδυναμική, την κλασική και την ουράνια μηχανική. Το επιστημονικό του έργο αριθμεί πάνω από 300 εργασίες και 20 βιβλία, και σε αυτό διακρίνεται η σαφής θέση του ότι τα μαθηματικά οφείλουν να έχουν σχέση με τον πραγματικό κόσμο. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του έζησε στη Γαλλία και πέθανε στο Παρίσι το 2010.
 
Ο Vladimir Arnold, παρότι σπουδαίος θεωρητικός μαθηματικός, είχε πάντοτε, σε αντίθεση με κάποιους ομότεχνούς του, ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την σύνδεση των μαθηματικών με το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον, συχνά χρησιμοποιώντας πολύ διαφωτιστικές εικόνες. Είναι γνωστό στην κοινότητα των μαθηματικών ότι ο Arnold δεν συμπαθούσε την αφηρημένη προσέγγιση του αντικειμένου που ακολουθούσε η σχολή των Bourbaki στη Γαλλία.
 
Το βιβλίο «Η μαθηματική κατανόηση της φύσης» απευθύνεται σε μαθηματικούς, φυσικούς και στους λάτρεις της μαθηματικής σκέψης. Συνίσταται από μια συλλογή 39 μικρών κειμένων που δίνει στον αναγνώστη μια μοναδική ευκαιρία να έρθει σε επαφή με την επιστημονική σκέψη του Arnold, ενός από τους πιο ευρηματικούς ερευνητές της σύγχρονης εποχής. Η θεματολογία των κειμένων εκτείνεται από την αστρονομία, τους αντικατοπτρισμούς και την κίνηση των παγετώνων μέχρι τη γεωμετρία των κατόπτρων, την θεωρία του Euler για την ευστάθεια ή αστάθεια των περιστροφών στερεού σώματος, τα αδιαβατικά αναλλοίωτα, το πρόβλημα Buffon και την σχέση του με την ολοκληρωτική γεωμετρία, ή με φαινομενικά απλά ερωτήματα όπως, «ποια δύναμη ωθεί ένα ποδήλατο προς τα μπρος», «ποια είναι η γωνιακή ταχύτητα του ωροδείκτη ρολογιού στην Αγία Πετρούπολη με το καντράν του να δείχνει προς τα πάνω» και πολλά άλλα. Οι εξηγήσεις του Arnold είναι ταυτόχρονα εμβριθείς και απλές, γεγονός που κάνει το βιβλίο ενδιαφέρον και προσιτό σε ένα ευρύτατο αναγνωστικό κοινό. Τα πρωτότυπα σχήματα φτιαγμένα από το χέρι του συγγραφέα βοηθούν τον αναγνώστη να κατανοήσει βαθύτερα και να εκτιμήσει την αντίληψη του Arnold σχετικά με τη διασύνδεση μαθηματικών και θετικών επιστημών.
 
Διαβάστε απόσπασμα από το βιβλίο, εδώ https://www.cup.gr/wp-content/uploads/2020/06/Pages-from-ARNOLD_BOOK_184pages.pdf


ΟΙ ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΠΩΣ ΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΚΑΝΑΝ ΤΗΝ ΓΗ ΚΑΤΟΙΚΗΣΙΜΗ
Paul G Falkiowski
Μετάφραση: Κατερίνα Πετροπούλου
Εκδόσεις: Ροπή
 
Επί 4 δισεκατομμύρια χρόνια στη Γη κατοικούσαν αποκλειστικά μικροοργανισμοί. Σε αυτό το πολύ μακρύ χρονικό διάστημα ο πλανήτης μας δεν έμοιαζε καθόλου με ό,τι βλέπουμε σήμερα και δεν είχε (ακόμη) τη ζεστή και φιλόξενη μορφή που θα επέτρεπε, πολύ αργότερα, την εξέλιξη και την επιβίωση των πιο σύνθετων μορφών ζωής.
 
Ομως, τα πρώτα 4 δισεκατομμύρια, οι μονοκύτταροι μικροοργανισμοί, σχημάτισαν μεγάλες κοινότητες που σαν ακούραστες «βιοχημικές μηχανές» εργάζονταν ασταμάτητα και κυριολεκτικά άλλαξαν τη γεωλογική μορφή και τη χημική σύσταση του γήινου περιβάλλοντος, καθιστώντας το κατοικήσιμο για τους πολυκύτταρους οργανισμούς. Πράγματι, οι πιο σύνθετες πολυκύτταρες μορφές ζωής, όπως το ανθρώπινο είδος, δεν θα είχαν εξελιχθεί ποτέ, ούτε και θα μπορούσαν να επιβιώσουν χωρίς τη διαρκή παρουσία των μικροοργανισμών.
 
Ισως η μεγαλύτερη αρετή του βιβλίου «Οι μηχανές της ζωής» είναι ότι μας διηγείται -με τρόπο εύληπτο, τεκμηριωμένο, αλλά και απολαυστικό- αυτή την απίστευτη περιπέτεια της ζωής, η οποία όχι μόνο θα έπαυε να υπάρχει, αλλά και δεν θα είχε εξελιχθεί ποτέ, χωρίς την αποφασιστική συμβολή των μικροβιακών οργανισμών.
 
Ο Πολ Φαλκόφσκι μάς παρουσιάζει λεπτομερώς και με πολύ χιούμορ το πώς ακριβώς αυτές οι μικροσκοπικές μηχανές της ζωής, τα μικρόβια, καθορίζουν τους βιογεωχημικούς κύκλους των βασικών χημικών συστατικών που είναι απαραίτητα για τη συγκρότηση και τη λειτουργία κάθε γήινης μορφής ζωής.
 
Γεγονός που επιβεβαιώνεται από το ότι οι πολυκύτταρες μορφές ζωής, είναι όλες αναγκασμένες να ενσωματώνουν πολυάριθμους και διαφορετικούς μικροβιακούς οργανισμούς και διατηρούν μαζί τους αμοιβαίες σχέσεις συμβίωσης, απαραίτητες για την καλή λειτουργία και την επιβίωσή τους.
 
Μολονότι είναι απίθανο να συναντήσετε ένα μικρόβιο ανάμεσα στα εκθέματα ενός Μουσείου Φυσικής Ιστορίας, οι οργανισμοί αυτοί αποτελούν την αληθινή μηχανή της ζωής στον πλανήτη μας. Δημιουργούν το περιβάλλον και τις κατάλληλες συνθήκες που επέτρεψαν και επιτρέπουν στο σύνολο των γήινων οργανισμών να αναπτύσσονται και να εξελίσσονται.
 
▶ Ο Πολ Φαλκόφσκι (Paul G. Falkowski) σπούδασε βιολογία στο City College του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης (BS και MA) και απέκτησε το διδακτορικό του στη Βιολογία και τη Βιοφυσική στο Πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολομβίας του Καναδά το 1975. Ξεκίνησε την ερευνητική του καριέρα στο Εθνικό Εργαστήριο Brookhaven των ΗΠΑ και εκλέχτηκε Επικεφαλής Καθηγητής του Πανεπιστημίου Stony Brook. Στο διάστημα 1987-1997 διετέλεσε διευθυντής Ωκεανογραφικών Επιστημών στο Εθνικό Εργαστήριο Brookhaven Το 1998 εντάχθηκε στο Πανεπιστήμιο Rutgers ως καθηγητής στο Ινστιτούτο Θαλάσσιων και Παράκτιων Επιστημών και στο Τμήμα Γεωλογίας. Η έρευνά του εστιάζει κυρίως στην επιρροή των ωκεανών στην πρωτογενή παραγωγή της βιόσφαιρας. Στα ευρύτερα ενδιαφέροντά του περιλαμβάνουν την εξέλιξη, την παλαιοοικολογία, τη φωτοσύνθεση, τους βιογεωχημικούς κύκλους και την αστροβιολογία. Επίσης έχει εργαστεί ως επιστημονικός σύμβουλος της ΝASA και είναι μέλος της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ.

ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ Μια παγκόσμια ιστορία
Randall d. Law
Μετάφραση: Φιλώτας Δήτσας
Εκδόσεις: Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης,
 
Σήμερα, τον 21ο αιώνα, η τρομοκρατία σχεδόν αποτελεί μια σταθερά του κόσμου μας: δεν υπάρχει μέρα που στο ένα ή το άλλο σημείο του πλανήτη να μη γίνεται μια μικρή ή μεγάλη τρομοκρατική επίθεση, της οποίας ο αντίκτυπος να μην είναι δυνητικά αισθητός ακόμα και στο σύνολο της διεθνούς κοινότητας. Οι επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στη Νέα Υόρκη σηματοδότησαν για πολλούς την αφετηρία μιας νέας εποχής στο ιστορικό γίγνεσθαι, και στις μέρες μας χιλιάδες άνθρωποι στη Μέση Ανατολή, την Αφρική αλλά και στην Ευρώπη χάνουν τη ζωή τους ή πλήττονται από ενέργειες που χαρακτηρίζονται τρομοκρατικές.
 
Όμως η τρομοκρατία δεν είναι φαινόμενο του καιρού μας. Είναι παλιά όσο κι η ανθρώπινη ιστορία. Τον 1ο αιώνα π.Χ. ο Ρωμαίος πατρίκιος Κλώδιος Πούλχερ χρησιμοποιούσε συμμορίες φονιάδων για να εκφοβίζει τους αντιπάλους του. Οι μουσουλμάνοι Ασσασίνοι του 12ου αιώνα σκότωναν και τρομοκρατούσαν τους εχθρούς τους. Κατά τη Γαλλική Επανάσταση, οπότε εμφανίζεται και ο όρος τρομοκρατία, επιβάλλεται ένα καθεστώς τρόμου. Τον 19ο αιώνα στην τρομοκρατία κατέφυγαν Ρώσοι επαναστάτες που αγωνίζονταν για το όραμα του σοσιαλισμού, αλλά και Ευρωπαίοι αναρχικοί ταγμένοι στην κατάργηση κάθε εξουσίας. Οι αμερικανοί εργάτες τη χρησιμοποίησαν ως φόβητρο προς τους βιομηχάνους, ενώ οι Γερμανοί φασίστες προλείαναν με αυτήν το έδαφος για να καταλάβουν την εξουσία. Τόσο οι σιωνιστές όσο και οι Άραβες χρησιμοποίησαν τρομοκρατικές μεθόδους στην προσπάθειά τους να ιδρύσουν κράτη στην Παλαιστίνη. Κι ακόμη, διάφορες παραθρησκευτικές κινήσεις τρέφουν την ελπίδα ότι με πράξεις τρομοκρατίας θα επισπεύσουν την Αποκάλυψη.
 
Η ανάλυση του Ράνταλ Λω βασίζεται σε τρεις βασικές προσεγγίσεις της τρομοκρατίας: ως τακτικής, ως στρατηγικής και ως γλωσσικής ή κοινωνικής κατασκευής, εντάσσοντας το τρομοκρατικό συμβάν στα κοινωνικοπολιτικά συμφραζόμενά του. Αποσκοπεί στο να προσφέρει στον αναγνώστη μια κατανοητή και περιεκτική ιστορία της τρομοκρατίας, στην οποία παρουσιάζονται τόσο οι κεντρικοί δρώντες και οι μείζονες οργανώσεις, όσο και οι σημαντικότερες πολιτικές, κοινωνικές, πολιτισμικές, θρησκευτικές και οικονομικές παράμετροι που έδωσαν νόημα στις πράξεις τους. Με άλλα λόγια, το βιβλίο συνυφαίνει την ιστορία της τρομοκρατίας με την ιστορία των κοινωνιών που τη γέννησαν.
 
Ο Randall D. Law είναι καθηγητής ιστορίας στο Birmingham-Southern College της Αλαμπάμα, ενώ έχει διδάξει επίσης στο Northwestern College στο Όραντζ Σίτυ της Αϊόβα καθώς και στο Πανεπιστήμιο της Γιούτα και στο Northewestern College στο Σωλτ Λέικ Σίτυ. Τα κύρια ερευνητικά του ενδιαφέροντα είναι η ιστορία της τρομοκρατίας, η ρωσική ιστορία του ύστερου 19ου και του 20ού αιώνα, καθώς και η ευρωπαϊκή ιστορία από τη Γαλλική Επανάσταση και εξής. Εκτός από την Τρομοκρατία, που έχει χαρακτηριστεί έργο αναφοράς για τη μελέτη του φαινομένου, επιμελήθηκε την έκδοση The Routledge History of Terrorism (2015).
 
Διαβάστε την εισαγωγή του βιβλίου, εδώ https://www.cup.gr/wp-content/uploads/2020/05/Pages-from-TROMOKRATIA.pdf